GIỚI THIỆU PHÁP UYỂN CHÂU LÂM

GIỚI THIỆU PHÁP UYỂN CHÂU LÂM

GIỚI THIỆU

Pháp uyển châu lâm một trăm quyển do pháp sư Đạo Thế tự Huyền Uẩn soạn vào đời Đường, Trung Quốc. Sư họ Hàn, người Trường An, Kinh Triệu (1). Năm mười hai tuổi, Sư xuất gia tại chùa Thanh Long. Sau thời gian tu tập, sư nổi tiếng tinh thông Luật học. Trong khoảng niên hiệu Hiển Khánh (556-561), sư tham gia dịch trường của ngài Huyền Trang. Sau đó, sư vâng chiếu chỉ đên trụ tại chùa Tây Minh cùng với ngài Đạo Tuyên xiển dương Luật học. Năm Hiển Khánh thứ tư (659), sư soạn xong bộ Chu kinh yếu tập hai mươi quyển. Sư lại tiếp tục dành khoảng thời gian mười năm (659-668) mở rộng bộ này thành bộ Pháp uyên châu lâm, mời Lan đài thị lang Lí Nghiễm viết lời tựa. Theo các nhà nghiên cứu Phật học, sách này có hai điểm đặc sắc:

1. Ghi chép đầy đủ về người và vật: Hoàn toàn chú trọng vào các kinh sách y cứ, không ức thuyết, suy đoán, hư cấu. Vì thế Pháp uyển đã dẫn dụng rất nhiều kinh sách. Ngoài ba tạng của nhà Phật, còn có sấm thư (2), vĩ thư (3) của Nho gia, Đạo sĩ pháp luân kinh, Lão Tử thăng huyền kinh… là kinh điển của Đạo giáo. Sư lại trích dẫn cả Tạp sử, Bại sử (4), như Ngụy lược, Tể xuân thu, Liệt dị truyện, Tinh dị truyện… Nếu việc gì không có điển cứ thì y theo lời của người thời bây giờ kể, như Vương Đồng Nhân, Vương Huyền Sách, Uyển sư, Pháp Vân, tì nữ của Thôi Nghĩa Khởi ( vì thấy không cần thiết nên người dịch lược bỏ những đoạn này)

2. Bảo tồn được những văn hiến và sử liệu quí báu: về Phật điển, Pháp uyển trích dẫn văn của năm mươi hai loại kinh sách đà thất lạc mà từ lúc soạn Khai Nguyên Thích giáo lục đến nay chưa tìm thấy, như kinh Thiện quyền, Quán Phật tam-muội, Tịnh độ tam-muội… cùng rất nhiều bản kinh thuộc loại Nghi ngụy (5) bị thất lạc. về ngoại thư thì dẫn những đoạn văn trong Minh tường kỉ, Trung Thiên Trúc hành kỉ của Vương Huyền Sách… nay đẵ thất truyền.

Pháp uyển châu lâm, “Pháp uyển” tức sự hội tụ Phật pháp* “châu” là báu vật, dụ cho giáo pháp Phật-đà quí giá và dung thông vô ngại; “lâm” nghĩa là nhóm họp. Như vậy Phảp uyển châu lâm là một bộ sách trọng yếu, gom tập tất cả những giáo nghĩa tinh hoa của Phật pháp.

Bộ sách này có đầy đủ tính chất của một bộ Bách khoa toàn thư Phật giáo. Toàn sách gồm một trăm chương, từ chương Kiếp lượng đến chương Truyện kí. Tùy theo nội dung, đặc tính của mỗi chương mà phân chia thành sáu trăm sáu mươi tám bộ. Trong mỗi chương hoặc bộ, ngoài việc dẫn dụng ba tạng, truyện kí, còn có riêng phần Cảm ứng. Phần này trích dẫn người, vật, sự việc trong một trăm tám mươi bảy bộ sách nội ngoại giáo để minh chứng. Trong đó bao gồm các sách về sử kí, bút kí, Chư tử (6), chường cố (7), tiểu thuyết… Đặc biệt, những dẫn chứng đều chú trọng đến xuất xứ, nếu là sự việc đương thời thì mỗi mỗi đều ghi là do người nào ờ đâu kể lại. (Về phần này, khi gặp những chương dài, mà trong đỏ có nhiều nội dung khác nhau, Ban dịch thuật mạo muội chia thành một hoặc hai bộ loại, hoặc chia ra thành nhiều mục nhò. Do đó so với nguyên bàn có thể hơn sáu trăm sáu mươi tám bộ loạt).

Vì sách trích dẫn rất nhiều nội ngoại điển, lại được sấp xếp có hệ thống, tùy theo nội dung mà phân ra chương mục riêng biệt, nên rất dễ dàng tra cứu và xem đọc, không thể thiếu đối với hành giả nghiên cứu tu tập. Hơn nữa, những đoạn kinh văn dẫn dụng không phải sao chép nguyên bản mà trích chọn những yếu nghĩa liên quan đến đề tài muốn nói. Đây thật một bộ sách cực kì quí báu trong kho tàng văn hiến Phật giáo.

Tiện đây, Ban dịch thuật xin lược nêu đại ý mỗi chương.

1. Chương Kiếp lượng: Nội dung nói về bốn giai đoạn: Thành, trụ, hoại, không của quá trình thế giới từ hình thành đến hoại diệt. Trong đó đặc biệt nêu ra hai tai kiếp là đại và tiều tam tai. Đây chính là thuyết về chu kì lịch sử thế giới cùa Phật giáo.

2. Chương Tam giới: Nội dung nói về việc thế giới được hình thành bời ba cõi Dục, sắc và Vô sắc. Trung tâm cùa thế giới là núi Tu-di, chung quanh là biển lớn, trong biển có bốn châu lớn. Từ lưng chúng núi Tu-di trở lên là trụ xứ của chư thiên. Đây là dạng thức kết cấu của vũ trụ theo thuyết của Phật giáo. Nội dung chương này còn nói về các hình thái thụ sinh, trụ xứ lớn nhỏ, thân lượng, thọ mạng cho đến việc kết hôn, sống chung và phương thức sinh hoạt của tất cả các loài chúng sinh.

3. Chương Nhật nguyệt: Nội dung chương này nói về sự vận hành của mặt trời, mặt trăng và các vì sao, nguyên nhân phát sinh mây mưa, sấm chớp. Đây cũng là quan niệm về thiên văn của Phật giáo.

4. Chương Sáu đường: Nội dung chương này nói về việc chúng sinh trong ba cõi do hành vi thiện ác khác nhau, mà chiêu cảm quả bảo sinh vào sáu đường: trời, người, a-tu-la, ngạ quỉ, súc sinh, địa ngục. Đây chính là quan niệm về hữu tình của Phật giáo.

5. Chương Thiên Phật: Nội dung thuật về việc thành Phật, thuyết pháp, niết-bàn cùa các Đức Phật quá khứ cho đến Đức Phật Thỉch-ca Mâu-ni và tình hình các thánh đệ tử kết tập ba tạng.

6. Chương Kinh Phật’. Nội dung nói về tín ngưỡng A-di-đà và tín ngưỡng Di-lặc. Đồng thời dẫn chững rộng các thí dụ trong kinh điển đề nêu rõ điểm ưu việt cùa pháp môn Niệm Phật. Sau cùng là các câu chuyện cảm ứng.

7. Chương Kính pháp: Nội dung nói về công đức tụng kinh, giảng nghĩa, truyền bả Phật pháp.

8. Chương Kính tăng: Nội dung nói về công đức và phúc báo kính lễ chủng tăng.

9. Chương Kính lễ: Nội dung nói về công đức lễ lạy mười phương và cách thức lễ lạy.

10. Chương Phúc điền: Nội dung nói về công đức và lợi ích của việc bố thí cúng dường.

11. Chương Qui y và thành tín: Nội dung nói về việc qui y Tam bảo, đó là phép tắc trọng yếu cùa tín ngưỡng Phật pháp.

12. Chương Nam nữ thế gian: Nội dung nổi về các hành vi buông lung thân tâm của nam nữ thế gian, như cậy thế hiếp người…

13. Chương Nhập đạo: Nội dung nói về ý nghĩa và phép tắc cạo tóc xuất gia.

14. Chương Tàm quý: Nội dung nói về tâm hổ thẹn là biểu hiện cho tính thiện của con người. Người có lòng hổ thẹn, không chi bản thản không tạo ác mà còn dạy người khác không tạo ác.

15. Chương Khuyên dạy: Nội dung nói về những tội lồi trong cuộc sống thế gian. Từ đó khuyên dạy mọi người siêng năng, dõng mãnh tu tập Phật pháp để có thể đạt được vô lượng phúc đức.

16. Chương Nghe pháp và giảng pháp: Nội dung nói về nghi thức và ý nghĩa của việc thuyết pháp và nghe pháp.

17. Chương Kiến giải: Nội dung nói về những sở trường khác nhau của các đệ tử ưu tú Đức Phật Thích-ca. Như A-na-luật đệ nhất về thiên nhãn…

18. Chương Túc mạng: Nội dung nói về việc chúng sinh đều cỏ khả năng nhớ lại các hành vi của đời trước.

19. Chương Chỉ thành: Nội dung nói người cỏ tâm chí thành cầu đạo, nhất định sẽ cảm ứng và đạt được đạo quả.

20. Chương Thần dị: Nội dung nói thần thông linh dị, là công dụng trọng yếu trong quá trình truyền bá Phật pháp.

21. Chương Cảm thông: Nội dung nói về các thánh tích Phật giáo mà ngài Huyền Trang đã gặp trong hành trình sang Ẩn Độ thỉnh kinh.

22. Chương Tam bảo trụ trì: Nội dung nói về đức hạnh và các điều kiện mà người truyền giáo và hộ pháp cần có.

23. Chương Ẩn tích: Nội dung nói về các bậc cao sĩ ẩn giấu đức hạnh, sống đồng thế tục.

24. Chương Yêu quái: Nội dung nổi về các loại yêu mị, quỉ quái xúc phạm loài người.

25. Chương Biến hóa: Nội dung nói về thần thông biến hóa.

26. Chương Ngũ mộng: Nội dung nói về nguyên nhân ngũ mộng là do tâm thức phát động. Lại căn cứ vào trạng thái mà chia mộng thành bốn loại: Mộng do bốn đại không điều hòa, mộng do đã thấy từ trước, mộng do chư thiên gá vào, mộng do tưởng. Căn cứ vào đặc tính mà chìa mộng thành ba loại: Thiện, ác, vô kí.

27. Chương Tạo phúc: Nội dung nói về các loại phúc như phúc tạo chùa tháp, khắc họa tượng Phật, cúng dường chủng tàn trồng cây, tu sửa cầu cống, đắp đường đào giếng, cấp thuốc cho người bệnh, xây phòng ốc, nhà vệ sinh… Kế đó là nói về các vât dùng cho tắm tăng và phòng tắm tốt.

28. Chương Nhiếp niệm: Nội dung nói về các phương pháp chế ngự vọng niệm tán loạn.

29. Chương Phát nguyện: Nội dung nói về việc lập thệ phát nguyện tu tập Phật đạo.

30. Chương Pháp phục: Nội dung nói về công đức của ca-sa ý nghĩa tăng chúng đắp pháp phục.

31. Chương Đốt đèn: Nội dung nói về ý nghĩa và công đức đốt đèn trước tượng Phật.

32. Chương Treo tràng phan: Nội dung nói về ý nghĩa và công đức treo tràng phan trong chùa tháp.

33. Chương Hương hoa: Nội dung nói về ý nghĩa và công đức đốt hương, cúng hoa trước Phật.

34. Chương Tán tụng: Nội dung giới thiệu các loại hình và công đức tán tụng thù thắng của Phật giáo. Theo đó cũng nêu lên tình hình lưu truyền môn này.

35. Chương Kính tháp: Nội dung nói về nguồn gốc, qui cách, ý nghĩa, tu sửa và quản lý tháp Phật.

36: Chương Già-lam: Nội dung nói về nguồn gốc của già-lam, nghi thức và qui củ vào chùa lễ lạy.

37. Chương Xá-lợi: Nội dung nói về tình hình tám nước xây tháp tôn thờ xá-lợi Phật Thích-ca sau khi Ngài vào niết-bàn. Đổng thời cũng nói đến công đức cúng dường xá-lợi Phật.

38. Chương Củng dường: Nội dung nói về phúc đức cúng dường và các đối tượng cần cúng dường trong Phật giáo như Phật bồ-tát, a-la-hán, tăng chúng, cha mẹ, thầy tổ…

39. Chương Thụ thỉnh: Nội dung nói về phúc đức và lợi ích của việc thí chủ tổ chức trai hội cúng dường chư tăng, những qui củ và nghi thức cụ thể khi chúng tăng thụ thực.

40. Chương Luân vương: Nội dung nói về đức hạnh của các Chuyển luân vương như vua A-dục…

41. Chương Quân thần: Nội dung nói tầm ảnh hưởng của việc quốc vương và đại thần hộ trì Phật pháp và đức hạnh phải có của các vị này.

42. Chương Nghe lời khuyên can: Nội dung nói về việc quốc vương cai trị, hành giả tu đạo cần phải nghe những lời khuyên can bổ ích, để tránh những sai lầm đáng tiếc.

43. Chương Suy xét kĩ: Nội dung nói về việc làm người ở đời nên dùng trí tuệ để suy xét, phân biệt rỗ chính tà, thiện ác.

44. Chương Suy nghĩ thận trọng: Nội dung nói về việc làm người nên suy nghĩ thận trọng để phòng tránh lỗi lầm, lại cũng nên ít nói và bặt lo nghĩ.

45. Chương Kiệm ước: Nội dung nói kiệm ước tri túc là căn bản của việc tu đạo.

46. Chương Trừng phạt lỗi lầm: Nội dung nói về nghĩa “ý là gốc của nghiệp, thân miệng từ đây khởi”. Nếu người muốn ngăn chặn hành vi ác của thân, phòng ngừa lời ác của miệng thì trước phải làm trong sạch ý niệm.

47. Chương Hòa thuận: Nội dung nói về người có tinh tình nhu thuận thì bậc hiền kẻ ngu đều nương tựa, người có tính tham ác thì chúng bạn đều lánh xa.

48. Chương Khuyên răn: Nội dung trình bày những điều liên quan đến việc dứt ảc hành thiện.

49. Chương Trung hiếu: Nội dung trích dẫn nhiều kinh luận để giải thích về ý nghĩa hiếu kính trong Phật giáo.

50. Chương Bất hiếu: Nội dung nêu các quả báo do bất hiếu với cha mẹ, như đọa địa ngục…

51. Chương Bảo ân: Nội dung nói đệ tử Phật làm thế nào để báơ đáp ân sâu nghĩa nặng của cha mẹ và Như Lai.

52. Chương Quên ân và trái ân: Nội dung nói các quả báo của hành vi bội ân.

53. Chương Bạn tốt: Nội dung nói về việc kết giao với bạn tốt thi dần dần sẽ thành người hiền minh.

54. Chương Bạn xấu: Nội dung nói về việc kết giao với người vô đức thỉ sẽ tổn hại mình và tổn hại người.

55. Chương Chọn bạn: Nội dung dẫn chứng kinh luận để nói vè việc chọn bạn kết giao, theo đó nên chọn bạn lành, xa lánh bạn xấu.

56. Chương Quyến thuộc: Nội dung nói về tình thân quyến thuộc, ái ân vợ chồng là hư giả không chân thật và bền lâu.

57. Chương So sánh hơn kém: Nội dung nói về nghiệp hạnh thiện ác chiêu cảm quả báo lên xuống sáu đường sai biệt.

58. Chương Thông minh cơ trí: Nội dung luận thuật các cuộc tranh biện thông minh cơ trí cùa ngài Xá-lợi-phất, A-nan, Mã Minh, Long Thọ… với các ngoại đạo.

59. Chương Ngu độn: Nội dung thuật lại các câu chuyện ngụ ngôn như kẻ ngu đánh rắn, đập ruồi, chữa mắt, chia y, ghét bóng…

60. Chương Trá ngụy: Nội dung nói về các câu chuyện khinh khi, dối gạt của những ké trá ngụy.

61. Chương Luời hiếng: Nội dung trinh bày các nhân duyên khiến người tu hành không thể đắc đạo.

63. Chương Phá tà. Nội dung nửa chương trước trích dẫn những đoạn kinh luận liên quan đến phá tà, lấp bít các dị kiến. Nửa chương sau nói về sự tịch tăng chúng hộ giáo.

63. Chương Phú quí: Nội dung nói đời trước hành thiện, hào phóng bố thí thì đời này giàu sang.

64. Chương Bần tiện: Nội dung nối đời trước tạo ác, bòn xẻn không thí xả thì đời này nghèo hèn.

65. Chương Mắc nợ. Nội dung nói về lí nhân quả báo ứng như bóng theo hình, như mắc nợ thì phải trả. Dù mảy may cũng phải chịu quả báo.

66. Chương Tranh tụng: Nội dung nói về đạo lí “dùng tranh cãi để dứt tranh cãi, thì tranh cãi không bao giờ dứt; dùng nhẫn dứt tranh cãi là pháp tối tôn”.

67. Chương mưu hại và phi bảng: Nội dung nói về các nhân duyên cố sự nguyền rủa và phỉ báng thánh hiền. Đặc biệt chương này còn nêu lên mười nạn của Đức Phật Thích-ca.

68. Chương Chú thuật: Nội dung nêu ra các bài thần chú trong kinh, phương pháp trì tụng, các điều cần chú ý và các linh ứng thần diệu khi trì tụng thần chú.

69. Chương Cúng tế: Nội dung nói về công đức dâng hoa quả, thức ăn ngon cúng dường Phật tăng, phúc đức cúng tế quỉ thần.

70. Chương Xem tướng: Nội dung trình bày tướng trạng của chúng sinh trong sáu đường. Nếu quan sát kĩ tướng ấy có thể biết được nghiệp nhân quá khứ.

71. Chương cầu mưa: Nội dung nói về cách thức cầu thỉnh rồng tuôn mưa, dứt mưa.

72. Chương Vườn cây: Nội dung nổi về công đức cúng dường vườn cây ăn quả vả rừng Trúc, nguồn gốc các loại hạt giống ở thế gian, các qui định trồng cây và chặt cây.

73. Chương Săn bắn: Nội dung nói về quả báo của việc sản bắn sát sinh.

74. Chương Từ bi: Nội dung nói về tính thần “Cứu tế làm đầu, từ bi làm gốc” của Phật và bồ-tát. Đồng thời cũng thuật rõ các hạnh Bồ-tát của Phật trong đời quá khứ.

75. Chương Phóng sinh: Nội dung nói phóng sinh, không giết hại là hành vi nhân từ, cũng nói rõ những phúc báo của việc làm này.

76. Chương Cứu nguy: Nội dung nói về công đức và ý nghĩa xả thân cứu nạn.

77. Chương oán khổ: Nội dung nói về các khổ nạn mà chúng sinh phải chịu.

78. Chương Nghiệp nhân: Nội dung nói về các ý niệm và hành vi thiện ác của chúng sinh.

79. Chương Thụ bảo: Nội dung nói về việc chúng sinh do ba nghiệp thân miệng ý mà chiêu cảm các quả báo lành dữ.

80. Chương Tội phúc: Nội dung nói về việc tạo tội và tu phúc của chúng sinh.

81. Chương Dục cái: Nội dung nói về năm dục: sắc, thanh, hương, vị, xúc; năm món ngăn che: Tham dục, sân khuể, thùy miên, điệu hối, nghi là mối nguy hại cho thân tâm hữu tình.

82. Chương Bốn loài: Nói về bốn hình thái sinh của hữu tình: thai sinh, noãn sinh, thấp sinh và hóa sinh.

83. Chương Mười kết sử. Nội dung nêu lên năm độn sử và năm lợi sử là mười loại phiền não trói buộc chúng sinh.

84. Chương Mười nghiệp ác: Nội dung nói mười nghiệp ác chính là mười hành vi tội khiến chúng sinh tự chuốc lấy ác báo, đắm chìm trong biển khổ.

85. Chương Lục độ: Nội dung nói sáu độ là sáu phương thức tu hành giúp chúng sinh thoát luân hồi sinh tử, đạt đến niết-bàn.

86. Chương Sám hổi: Nội dung nói về nghi thức, nội dung và phương pháp sám hối diệt tội.

87. Chương Thụ giới’. Nội dung nói về việc đệ tử Phật làm thế nào để thụ trì ba qui y, năm giới, tám giới, mười thiện, ba tụ tịnh.

88. Chương Phá giới: Nội dung nói về đệ tử Phật bị quả báo rơi vào các đường ác do phạm giới và phá giới.

89. Chương Thụ trai: Nội dung nói về các loại trai pháp, nghi thức và công đức trì trai.

90. Chương Phá trai: Nội dung nói về thụ thực phi thời là phá trai. Phi thời thực là sau giờ Ngọ không được ăn.

91. Chương Thưởng phạt: Nội dung nói về việc thưởng thiện phạt ác không được sai lầm.

92. Chương Lợi hại: Nội dung nói tài sắc, danh lợi như huyễn hóa, là nhân duyên chướng ngại việc tu đạo. Một khi đắm chìm vào đó, thì mai sau chịu tội không cùng.

93. Chương uống rượu và ăn thịt: Nội dung nói về những mối nguy hại của việc uống rượu và ăn thịt.

94. Chương uế trược: Nội dung dẫn chứng các đoạn kinh luận nói về những qui định trong sinh hoạt hằng ngày cho đệ tử Phật, như: không được uống rượu, ăn thịt, hành, hẹ, tỏi, nén; không được tùy tiện hắt hơi, đại tiểu tiện bừa bãi trên đất già-lam.

95. Chương Bệnh khổ: Nội dung nói về nguyên nhân sinh bệnh, làm thế nào đề chăm sóc người bệnh cho đến phương pháp chữa trị.

96. Chương Xà thân: Nội dung nêu lên các phúc đức cùa hạnh xả thân cứu vật.

97. Chương Tống chung: Nội dung nói về cách xử lí tử thi, nghi lễ ai điếu và các tướng trạng thần thức thụ sinh.

98. Chương Pháp diệt: Nội dung nêu nên những sự suy đồi của tăng đoàn và nhừng nguy hại của xã hội sẻ xảy ra khi Phật pháp suy vi.

99. Chương Tạp yếu: Nội dung nói về giảo pháp Tứ y, bốn quả vị của Thanh văn thừa, bốn loại thức ăn duy trì sinh mạng hữu tình, phương pháp làm sạch miệng và lợi ích của việc này, khởi nguyên của việc hô chuông dứt khổ, oai nghi nhập chúng của tăng nhân, phương pháp xua đuổi các loài rắn rết, chim chuột…

100. Chương Truyện kí:

Nội dung nêu lên nhưng câu chuyện lịch sử liên quan đến công tác phiên dịch kinh luận, các đế vương tạo phúc và hộ trì Phật pháp.

Như vậy nội dung một trăm chương của Pháp uyển châu lâm đã bao quát tất cả giáo nghĩa cơ bản Phật giáo, về hình thức, sách cũng đã phân chia, sắp xếp theo thứ tự từng bộ loại riêng biệt để giới thiệu đến người đọc về giáo lí và tri thức Phật giáo như: quan niệm về không gian và thời gian, quan niệm về vũ trụ và hữu tình,

phương thức truyền giáo, nhân quả nghiệp lực, thiện ác báo ứng, việc tu tập và đức hạnh phải có của hai chúng tăng tục, phân loại thánh phàm, giới luật và thiền quán, thần thông và chú ngữ, danh tướng pháp số, chùa tháp và pháp khí, âm nhạc và hình tượng, nghi lễ và phép tắc oai nghi, vệ sinh giừ gìn sức khòe… Nhưng quan trọng hơn, sách này đă luận bàn rộng đến những hiện tượng xã hội và quan niệm đúng sai về luân lí thế gian. Vì thế có thể nói, đây là một bộ sách lớn gom tập tất cả tư tường xuất thế và nhập thế-/.

HƯƠNG HOA VƯỜN GIÁO PHÁP

(PHÁP UYỂN CHÂU LÂM)

Đời Đường, Triều nghị đại phu Lan đài thị lang Lý Nghiễm tự Trọng Tư người Lũng Tây, Trung Quốc soạn.

Sáu hào1 vừa khởi, tám quẻ2 liền thành; văn tự lập xong, phép tắc sáng tỏ; cho đến kinh điển Đạo gia, ngôn từ của vua chúa; sách vàng chữ ngọc3, trăm nhà4 trăm lối, vạn quyển vạn dòng; tuy nghĩa lí thật sâu xa, ngôn từ đúng phép tắc, nhưng bàn tâm luận tính chưa vượt thế gian, từ đầu đến cuối chưa đến chỗ xuất tục! Dù cũng có thuyết của Lão Tử, lời của Trang Chu, song ý kinh đều hoang đường, lời sách cũng quái đản, giống như chạm khắc trên băng tuyết không thành hình, khác gì viết vẽ vào hư không chẳng ra nét. Tất cả nếu tranh cạn sâu, so hơn kém với ý diệu của Phật kinh, lời mầu trong Phật điển bao gồm hai thừa rộng lớn, tám tạng5 sâu xa, thì cũng như đống kỉến đùn thấp bé so với hai ngọn Tung, Hoa cao vút; hoặc tựa vũng chân trâu cạn hẹp sánh với đôi dòng Giang Hán6 rộng dài. Kinh Phật, dù nghĩa rõ ràng, hay phép tắc sâu kín, hoặc là cửa giải thoát, hay là vườn tổng trì7, quá khứ vị lai đều phù hợp chân như, tâm đầu tâm cuối đều trở về chính giác. Thế Tôn xuất thế đưa chúng sinh mê muội vượt biển tham dục, tình trần và tâm cấu cùng tiêu; dắt đứa con nghèo 8 vào ngôi từ thất9 khiến hạt châu trong vạt áo và viên ngọc trên búi tóc cùng hiện. Đức Phật giáo hỏa khắp hằng sa cõi, công đức trùm vi trần kiếp. Vĩ đại thay! Cao cả thay! Không lời nào ca tụng nổi!

Từ triều Chu hiện điềm sao rụng như mưa10, đến Hán đế mộng thấy người vàng* 11, rồi Thái Âm sang Tây Vực, Trúc Pháp Lan vào Trung Hoa, thì lời từ kim khẩu, ý chỉ nơi đài báu12 chép đầy trên giấy, truyền bá khắp nơi. Nhưng kinh quyển quá nhiều, chủng loại lại sâu rộng, nên thật khó thấu được thật tướng13 chân nguyên.

Đến đời Đại Đường ta định quốc, thánh thượng trị vì thì Phật giáo hưng thịnh, tăng đồ đông đúc, việc truyền dạy, biên soạn phát triển khắp muôn nơi, lời kinh tiếng kệ râm ran chốn kinh kì; giáo pháp Phật được hoàng truyền mạnh mẽ, khó kể hết được. Bấy giờ, có pháp sư đại đức Đạo Thế tự Huyền Huy ở chùa Tây Minh là vị lãnh tụ Phật giáo, từ nhỏ đã mến đạo, lìa tục xuât gia, lòng từ nhuần khắp. Sau khi sư thụ giới cụ túc, giới phẩm tròn sáng, giữ nghiêm như chuyện ngỗng nuốt châu14, thông hiểu luật nghi, lòng vui như người nhìn vào gương

sáng; lại kính mộ Đại thừa, thông tỏ thật tướng. Vì biết sư học rộng tài cao, thái tử thỉnh sư trụ chùa Tây Minh. Tại đây, sư đọc hết năm bộ15, xem trọn ba tạng giáo. Sư cho rằng kinh luật xưa nay trải qua nhiều đời được nhiều người biên soạn, tuy ý hay lời đẹp, song chưa có bộ nào ghi chép đầy đủ. Do đó, sư mới chọn lấy hoa quí trong vườn kinh văn, hút lấy hương chiêm-bặc16 nơi nghĩa Đại thừa, ghi chép theo từng bộ loại, rồi biên tập thành sách, đặt tên là Pháp uyển châu lâm, gồm 100 thiên, đóng thành 10 tập. Sách này nghĩa rộng sâu, văn ngắn gọn, có thể bổ sung chỗ thiếu sót trong Bác yếu17 của họ Ngu; lời giáo đã tuyên dương, ý đạo cũng sáng tỏ, có thể soi rõ Hoằng minh18 của Tăng Hựu; lời văn diễm lệ, lí đạo rõ ràng, nêu hết chi thú tột cùng, gồm trọn pháp môn vi diệu.

Nhưng văn dài dòng thì người ngán đọc, nghĩa sơ lược thì ít ai nghe. Thật tôi chẳng muốn đặt thêm lời hoa mĩ để chép ghi đầy trong pho quyển, bất đắc dĩ mới phải như vậy. Lời văn tuy nhiều, nhưng nếu xem đọc lâu ngày thì sẽ thấu chỗ trọng yếu.

Sách này biên soạn xong vào tháng ba, năm Tổng Chương thứ nhất (668) triều Đại Đường, nhằm ngày ba mươi, luật Cô Tẩy, năm Mậu Thìn. Mong người nghiên tầm lời sâu xa lật sách này sẽ tìm được ngọc như ý, người tu theo chính pháp xem văn này sẽ nếm được vị cam lộ. Nếu giảng thuật sách này mà biết nghĩa vi diệu, xem đọc sách này mà thấy lí sâu mầu, thì hẳn người ấy sẽ rực sáng cùng mặt trời, tồn tại mãi với hư không.